Yapay zekâ ile iş dönüşümü çoğu kurumda bir teknoloji sorusu olarak ele alınıyor. Oysa dönüşümü durduran şey model seçimi değil, stratejik bakışın darlığıdır. Bu teşhis beş boyutta bakar ve tek bir şey söyler: nereden başlamanız gerektiğini.
Bu araç hazır bir rapor göstermez. Sonuç, 15 ifadeye verdiğiniz yanıtlardan ve yazdığınız açıklamalardan üretilir; farklı işaretleyen iki kurum farklı rapor alır.
Bunun doğrudan sonucu şu: rapor, verdiğiniz bilginin doğruluğu kadar isabetlidir. Eksik ya da iyimser bir girdi, eksik ya da iyimser bir rapor üretir.
Her boyut bir tablodur. Solda beklenen durum yazar: o boyutta olgun bir kurumun neye benzediği. Yanında açıklama alanınız, sağda ise dört değerlendirme kolonu vardır.
Kolonlar belirsiz derecelendirmeler değil, somut durum tanımlarıdır: aynı ifadenin 0, 1, 2 ve 3 hâlinin gerçekte nasıl göründüğünü okursunuz. Satırı soldan sağa okuyup kendi durumunuza en yakın kolonu işaretleyin — seçim, karşılaştırarak yapılır.
Açıklama alanına seçiminizi haklı çıkaran şeyi yazın: bir olay, bir belge, bir karar, bir tarih. Bu alan raporun kalitesini doğrudan belirler — ve yazamıyorsanız, işaretlediğiniz derece büyük olasılıkla gerçek durumunuzun bir üstündedir.
Her satırın altında Stratnova’nın kendi cevabı ve gerekçesi durur. Kendimize de aynı teşhisi uyguladık; zayıf çıktığımız boyutu da açıkça yazdık. Nasıl doldurulacağının en iyi örneği odur.
Bu bir öz-değerlendirme; kimse yanıtlarınızı denetlemiyor. Kendinize hak etmediğiniz notu verirseniz araç size kendi hatanızı geri okur.
En isabetli sonuç için aracı iki ya da üç kişi ayrı ayrı doldurun: bir üst yönetici, bir orta kademe yönetici, bir de sahadan biri. Skorlar arasındaki fark, tek başına bir bulgudur — ve genellikle en öğretici olanıdır.
Her stratejinin altında, geleceğe dair yazılmamış bir varsayım yatar. Oxford senaryo yaklaşımı buna hayalet senaryo der: sorgulanmadığı için sonradan uygulamaya musallat olan varsayım. Bir cümleyle yazın — raporunuza kendi cümleniz olarak döner.
Lang & Ramírez (2023), hayalet senaryo kavramı